Zdrava prehrana

Probavni sustav

Izmjena tvari

 
 

 

Skup organa koji probavljaju i apsorbiraju hranu. Glavni organi probavnoga sustava čovjeka jesu: usta, ždrijelo, jednjak, želudac, tanko i debelo crijevo.

 

Procesi probave upravljaju se centralnim, odnosno autonomnim živčanim sustavom i hormonskim mehanizmima.

 

Probava hrane počinje već u usnoj šupljini djelovanjem pljuvačke ili sline, koja sadržava enzim ptijalin. Prožvakana hrana odlazi jednjakom u želudac. Hrana u želucu miješa se pokretima peristaltike i pretvara u tekući himus. U pravilnim vremenskim razmacima himus se propušta kroz vratarnik u početni dio tankoga crijeva: dvanaesnik. Žlijezde želučane sluznice luče tzv.

želučani sok, koji sadržava pepsin, kloridnu kiselinu i neke druge agense, pod čijim se utjecajem bjelančevine razlažu na spojeve topljive u vodi. U dvanaesniku se kiseli humus neutralizira i biva zaliven sekretom jetre, žuči i sekretom pankreasa. Različiti enzimi pankreatičnog sekreta nastavljaju probavni proces započet u želucu razlažuči bjelančevine na aminokiseline, polisaharide u disaharide, neutralne masti u njihove sastojke glicerol i masne kiseline. Enzimi crijevnog sekreta upotpunjuju razgradnju ugljikohidrata pretvarajući npr. maltozu u glukozu, a saharozu u glukozu i levulozu. Žuč emulgira i saponificira masnoće. Tako preoblikovani hranjivi sastojci potiskuju se pod utjecajem crijevnih pokreta tankim crijevom.  Tu ih površina crijevne sluznice, povećana velikim brojem crijevnih resica, apsorbira. Masti se apsorbiraju tzv. centralnim hilusnim sinusom i odlaze u limfni sistem, a bjelančevine, ugljikohidrati i soli dospijevaju venskim kapilarama crijevnih resica u krvni optok. Posljednja faza probave obavlja se u debelom crijevu, gdje se apsorbira voda, a neprobavljeni i neapsorbirani ostaci dolaze pod utjecaj saprofitne flore i koli-bacila; ovdje nastaju spojevi indol i skatol, koji daju izmetu karakterističan zadah. Posljednja je faza u ovom procesu peristaltička propulzija izmeta prema analnom otvoru.



 

PERISTALTIKA - gibanje mišićnih vlakana unutarnjih organa koji nije pod utjecajem naše volje


SEKRET PANKREASA - (doslovan "prijevod" IZLUČEVINA GUŠTERAČE)

                                - sekret gušterače, glavne probavne žlijezde koja izlučuje sokove za                                             probavu hrane


EMULGIRA - riječ potječe od riječi EMULGIRATI - razbijati nešto dodavanjem tekućine


SAPONIFICIRA - (od SAPONIFIKACIJA) kemijsko stvaranje sapuna

 

HILUSNI SINUS - zavoj (nabor, vijuga) središnjeg dijela organa kojim prolaze krvne žile, živci                                i odvodni kanali


PROPULZIJA - potiskivanje


PERISTALTIČKA PROPULZIJA - potiskivanje (nečega) gibanjem mišićnih vlakana koji nisu pod                                                    utjecajem naše volje


Ova slika prikazuje probavni sustav.